politika etiketa duneak

Lehenengo gauza, mila esker bai hemen, bai Sustatun argitaratutakoan erantzunak botatzeagatik. Banan-banan erantzutea eta solasean ibiltzea gustatuko litzaidake zuetako bakoitzarekin (zerbeza bat medio, hobe). Baina ea orokorrean bada ere, erantzuteko denbora hartzen dudan. “Euskaldunok eta 15M mugimendua” gaiak askorako ematen du eta ez dakit ez ote duen gehiago sakontzea merezi. Ziurrenik bai.

Niri psikoanalisia ez zait gustatzen psikologiaren korronte gisa. Autokritikarako joera patologikoa dut eta aurreko hausnarketa horren sintomatzat har dezakezu. Sintomatzat har dezakezun bezala, atzo, Donostiako akanpadan, ez kultura, ez hezkuntza, ez sistema politikoaren batzordean parte hartu izana, baizik eta autokritika batzordean. Eta gainera hitz egin! Ene, ez nuen neure burua honelakoetan ikusten… (ez esan nire amari). 33 urte ditut eta hasiera batean, batzordeko zaharrenetakoa nintzen. Eskerrak Teresa Rabalaren paperan bakarrik utzi ez ninduten batzuk ere agertu zirela. Hori bai, zeharo nekaturik amaitu (ge)nuen denek. Zahar eta gazte.

Nire uste apalean, eta nire uste pertsonala da, besterik ez, ez bainaiz beste inoren bozeramaile, hiru gauza edo tempo edo ez dakit zer, desberdin nahasten ari gara (Donostian behintzat, ez dakit beste hirietan zer gertatzen ari den):

Protesta – Gizarte zibilaren heldutasunerako bidea – Programa politiko zehatzak.

Bi puntutan laburtuko dut buruan dudan korapiloa:

1. Kezkaren, haserrearen eta protestaren mugimendutik, proposamen politiko-ekonomiko asanblearioen mugimendura pasa da hau.
Kritiko askok esan dute “ez duzue proposamen zehatzik” eta jendea proposamen zehatzak egitera beharturik sentitu da. Eta gainera, asanblada moduan. Hori ez dago gobernatzerik eta gainera, proposamen zehatzetan datoz desadostasunak, ñabardurak, etab. Hau da, hauteskunde programa bat egiten saiatzen ari da mugimendu hau, alderdi politiko bat balitz bezala. Oso inteligentea izan da kritikoen aldetik, bai, eta mugimendua, bere naïftasunean, erori da tranpan. Atzoko 8tako asanblada nagusian ez zen ia tarterik izan jendeak mikroa hartu eta nahi zuena adierazteko. Proposamen zehatzak egiteko batzar txikiagoetara pasa zen. Eta jendeak talde terapia behar du. Bere demonioak atera. Exorzismoa. Ona da. Beharrezkoa da. Baina tamalez, badago denbora galtzea dela uste duenik. Programa politikoaren premia. Epe motzera beti. Politikariak bezala, hain zuzen ere. Batzuk hortarako postulatzen ari direla dirudi.

2. Oso ondo pasatzen ari gara baina ez gara ad-infinitum plaza hontan izango, ezta?
Hori da eztabaidatzen ari ez den beste zerbait (programa politiko asanblearioak egiten igarotzen baita denbora guztia). Maiatzaren 23tik aurrera, munduko txoko txiki hontan nola egingo dugu kritikatzen ari garen hau aldatzen saiatzeko? Nola jokatuko dugu geure buruarekiko? Nolako kontrol eta parte hartze mekanismoak jarriko ditugu martxan? Nola helduko diogu soka honi? Ez dakit noiz arte gelditzeko asmoa duten batzuk, baina nik argi daukat, maiatzaren 22tik aurrera datorrela benetako erronka. Eta ez dut batere argi, Bulebarreko txiringitoa desmontatu ostean zer datorren.

Autokritikaren posta da hau, baina ez nuke nire betiko ezezkortasunarekin itxi nahi. Honek ez du gauza handirik aldatuko ziurrenik. Baina behintzat batzuen kontzientzia esnatu du eta beste batzuei beldurra sartu zaie gorputzean. Eta ona da, oso ona da, giro zoragarria egiten zuen ostiral gau batez politikari eta batez ere, politikoa denari buruz hitz egin ahal izatea ezezagunekin. Hor dago lehenengo pausoa (espero dut). Ibiltzen ikasi beharko dugu gertatzen zaionagatik arduratzen den eta benetan bere sistema aldatzeko gai den gizarte zibil heldu bat izatera eraman behar gaituen bidean.

Barkatu ladreilua.

Madrileko Puerta del Soleko irudiak ikusi ditut Periodismo Humano-ren eskutik. 20.00ak pasatxo zirenean Donostiako Bulebardetik pasa naiz, ea zeozer bazegoen #acampadadonostia deiari erantzunez. 75 bat pertsona zeudela esan du norbaitek. Nik gutxixeago zirela esango nuke. Kazetari jantzi erdoildua jarri dut eta han esandakoa tuiteatzen jarri naiz. Kontatzearen plazerragatik.
Donostian biharko deia egin dute 20.00etan akanpatzeko. 20 bat prest agertu dira. Permisoak eskatuko dituzte. Logistika pixkat bat eta jendea, batez ere, jendearen beharra sumatzen da. Bilbon ez zekiten gaur gauean 6 ala 10 izatera helduko ote ziren. Ea bihar Donostian zenbat biltzen diren Bulebarrean.
Halako herri beligerantea izanik euskalduna, zergatik ez du halako erantzuna izan Democaria real ya mugimienduak? Hainbat hausnarketa etortzen zaizkit gogora, okerrak, ziur, gehienak. Interesatzen bazaizkizu, ondo. Baina gehienbat, nik neuk ez ahazteko idazten ditut hemen.

Espainiarekiko desafekzioa (abertzalea izan ala ez): Espainiaren arazoak ez ditugu gureak ikusten. Gero eta urrutiagokoak suertatzen zaizkigu. Eta ez hori bakarrik, sorbaldaren gainetik begiratzeko kapazak gara sarritan. Bai arazoen iturria, bai arazo horiei eman nahi zaien erantzuna (berdin du hau nolakoa den). Niri behitzat, gertatzen zait.

Euskal Herrian hobeto bizi gara: Aurreko puntuarekin zerikusia du. Ez nuke ondo bizi garenik esango, baina datuek diotenez, krisiak ez digu hain gogor jo eta langabezia tasa ez da hain altua. Eta ez, espainolekiko solidaritatea eta elkartasuna ez da sekula euskaldunen puntu fuerteetako bat izan.

Sektarioak eta mesfidatiak gara: Herri hau askotan irten da kalera, hori onartu beharra dago. Eta Gorka Juliok esan didan bezala, arrazoi erradikalagoengatik ere. Onartu egingo dut hau ere. Baina ia beti korronte politiko eta sigla batzuen azpian. Ia beti alderdi jakin batzuek ala sindikatu jakin batzuek deiturik. Euskaldunak amorfotasunean gaizki moldatzen gara. Mesfidati egiten gaitu. “Hauek nire taldekoak dira ala ez?”, galdetzen diogu geure buruei. Eta zalantza izpi txikienaren argipean, etxean gelditu. Agian sektarioarena oso fuertea gelditu zait. Jar ezazu “partidista” horren ordez. Badakizu, noizean behin nire alde antialderdisistema ateratzen zaidala.

Zentrifugoa dena zentripetoa bilakatzen denean: Igandean Espainia osoko hiritan egon zen manifestazio deia. Donostiakoan nik espero nuena baino jende gehiago bildu zen (ez nuen inor espero, hori ere egia da). Baina mugimenduaren indar guztia Madril eta Bartzelonan elkartzen ari da (batez ere, lehenengoan), eta irakurri dut Granadan ere, Donostia eta Bilbon bezala, jende gutxi agertu dela. Bi hiri nagusiak puntxa irabazten doazen eran, atentzio fokoa eta ondorioz, mobilizazio gaitasuna murrizten doa beste hirietan. Joder, honek futboleko 1. maila dirudi.

Zer iruditzen zaidan niri Democracia real ya eta akanpaden kontu hau guztia? Nire zalantzak ditut, noski, edozeinek bezala. Badu puntu naïf bat. Badu “ea noiz etorriko den hau dena hondatzera” puntu bat ere. Badu “honen guztiaren atzean esku zitalen bat egongo da” puntua. Eta noski beti dago hor “honekin ez goaz inora” puntua. Baina denbora daramat erantzun baten eske, niretzat erabat suntsituta dagoen sistema baten aurrean. Eta hau zuzena, okerra, espainolena, gaztetxo inuxente batzuena, edo nahi duzuenena, baina erantzun bat da. Pataletaren eskubidea bermatu beharko luke Giza Eskubideen deklarazio orok.

Eta erantzuten duenari eta behingoz, aurpegia ematen duenari, nik ezin diot ezer leporatu. Are gutxiago gero eta deserosoagoa zaidan etxeko sofa hontantik. Gertutik ikusi nahi dut istorio txiki hau. Eta neure buruari bada ere, kontatu.

Gaur, beti zeresanak esnatzen dituen maiatzaren lehenengo egun honetan, galdurik uste nuen harritzeko gaitasuna berreskuratu dut birritan. Ez da marka txarra.

Nire harridura hitz eta sinbolo zaharrei esanahi eta semantika berriak egokitzearen kirol nazionaletik dator. Denbora igaro da, badakit, eta egoera eta bilakaerak hala modukoak izan dira historian zehar, hori ere badakit. Baina bat baino gehiago bere hilarriaren azpian deseroso sentituko da entzun eta irakurri behar direnak entzun eta irakurri ostean, gaur egungo gazte jasoek jarri dizkioten bidailagunak ezagutu eta gero.

Lehenengo, kutxaren kontrolaren inguruan norbaitek twitterren, euskal fatxek kontrolatuko dutela esan du eta beste batek euskal naziek kontrolatuko dutela esanaz eman dio arrazoia. EAJ, Aralar, Hamaika Bat, EA… eta Alemaniako alerdi nazionasozialista eta Mussoliniren alkandora beltzak. Primo de Rivera ere gonbida genezake potpourri ideologikora, nahi baduzue.

Bigarrenik, ogia erostera atera eta Donostiako Bulebarrean “Eusko Gudariak” entzun dut, ez dakit zein sindikaturen manifestazioaren megafoniatik. Euzko Gudarostea, Arana Goiri Batailoia eta… langileak. Beste max-mix ideologikoa, prest.

Ez diot merezi duena baino garrantzia handiagorik eman nahi. Baina ohar hau idatzi nahi nuen.

Ez ahazteko.